Pomnik w Drogomyślu

W związku z podjętą inicjatywą odbudowy pomnika w Drogomyślu, przedstawiamy poniżej wzmianki historyczne na jego temat przygotowane przez Jana Pawła Borowskiego:

Pomnik w Drogomyślu raz nazywano Obeliskiem ku czci poległych bohaterów za niepodległość Polski innym razem Pomnikiem Niepodległości. Na tablicy umieszczonej na pomniku znalazły się trzy daty: 11. XI. 1918, 2. X. 1938, 11. XI. 1938.  Pierwsza to tak oczywista symboliczna data odzyskania przez Polskę wolności, trzecia upamiętnia jej 20-lecie oraz sam moment odsłonięcia pomnika.  Natomiast druga nawiązuje do zajęcia Zaolzia, czego początków musimy szukać w styczniu roku 1919, kiedy pod Drogomyślem trwały zacięte walki z Czechami, przede wszystkim o most kolejowy na Wiśle.

O pomniku informowała lokalna prasa, Echo Beskidów oraz Ewangelicki Poseł Cieszyński, rozpisywano się o bogatych uroczystościach, które towarzyszyły odsłonięciu. Rozpoczęło je nabożeństwo w pobliskim ewangelickim kościele, o godzinie 12 odsłonięto pomnik. W pierwszej defiladzie, która przeszła przez Drogomyśl z okazji Święta Niepodległości, udział wzięli pancerniacy z 10 Brygady Kawalerii rozlokowanej, w związku z zajęciem Zaolzia, wokół Skoczowa. Za wojskowymi maszerowali strażacy z Drogomyśla, Ochab, Zaborza, członkowie Związku Niższych Urzędników Państwowych, Związku Rezerwistów, wreszcie drogomyskiego koła Polskiej Młodzieży Ewangelickiej.  Po defiladzie w sali zborowej odbyła się akademia, a po niej zabawa taneczna. Pomnik powstał wysiłkiem lokalnej społeczności, inicjatorem jego budowy był zarządca państwowej stadniny ogierów w Drogomyślu, mjr. Kajetan Kajetanowicz, późniejszy więzień niemieckiego obozu koncentracyjnego w Oświęcimiu. Co warte odnotowania mjr. Kajetanowicz zburzył jeden z dawnych budynków folwarku barona Kalisza a na jego miejscu w samym centrum Drogomyśla założył park, w jego sercu wyznaczając miejsce pod pomnik. Jak dotąd nie udało się ustalić  kto był autorem projektu, kto wykonawcą,  wiemy jednak, że zarówno cokół jak i orzeł wykonane były z piaskowca. Niestety kolejnej okazji do świętowania niepodległości Drogomyślanie już nie mieli, w  roku 1939  Niemcy pomnik zburzyli.